SKOK-i, czyli Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, są najbardziej rozbudowanym podmiotem parabankowym w Polsce. Podstawą prawną ich funkcjonowania nie jest prawo bankowe, dlatego SKOK-i nie podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, dzięki czemu nie muszą spełniać określonych przez nią norm.
Statut SKOK-ów wskazuje, że ich działalność nie jest nastawiana na osiągnięcie zysku; głównym celem, jaki przyświeca SKOK-om jest udostępnienie nisko oprocentowanych kredytów i pożyczek osobom, które ich najbardziej potrzebują. Można zatem wywnioskować, że instytucje te zostały stworzone przede wszystkim z myślą o mniej zamożnych osobach, nie mogących uzyskać pożyczki lub kredytu w banku.
Aby móc skorzystać z usług SKOK-ów, trzeba zostać ich członkiem. Można to osiągnąć poprzez zrzeszenie się w grupie osób o tej samej pozycji społecznej lub zawodowej. Osoby należący do takie wspólnego grona wzajemnie oszczędzają i pożyczają sobie pieniądze. SKOK-i są więc de facto instytucją samopomocową, która zrzesza ludzi z tych samych grup społecznych.
W celu przystąpienia do tej instytucji trzeba:
- uiścić opłatę za członkostwo,
- wejść z wkładem własnym, oddawany w momencie wyjścia z organizacji,
- wypełnić oświadczenie,
- kupić depozyt, oddawany w momencie wyjścia z organizacji.
Pieniądze deponowane w SKOK-ach są w 100% ubezpieczone, dzięki czemu w sytuacji, gdy instytucja upadnie lub będzie niewypłacalna, członkowie otrzymują całość uiszczonej wcześniej kwoty.
Mimo że SKOK-i nie podlegają pod Komisję Nadzoru Finansowego, to ich oferta jest bardzo podobna do tej proponowanej przez banki. W SKOK-ach można bowiem zainwestować w Fundusze Inwestycyjne lub Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe, w prosty sposób otrzymać kredyt, ubezpieczyć się, otworzyć rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, otrzymać kartę kredytową, zdeponować pieniądze lub otworzyć Indywidualne Konto Emerytalne.
Podsumowując, oferta SKOK-ów jest atrakcyjna i konkurencyjna w stosunku do banków. Oprocentowanie kredytów jest niższe, a procedura ich przyznania łatwiejsza, z tego względu SKOK-i są polecane przede wszystkim mniej zamożnym osobom. Jest jednak jedno ‘ale’; mianowicie, czy instytucja funkcjonująca niemalże tak samo jak bank nie powinna być objęta kuratelą Komisji Nadzoru Finansowego? To pytanie powinien wziąć pod rozwagę ustawodawca.